Indeling & Evolutie

Indeling in het dierenrijk

Rijk: Animalia (dieren)
Fylum: Chordata (chordadieren)
Klasse: Mammalia (zoogdieren)
Orde: Cetacea (walvisachtige)
Suborde: Odontoceti (tandwalvissen)
Familie: Delphinidae (dolfijnen)
Genus: Orcinus
Soort: O. orca

© www.orca-ocean.nl

De orka behoort tot de zoogdieren (Mammalia). Dit zijn dieren die warmbloedig zijn, ademhalen met longen, levende jongen baren en hun jongen moedermelk geven. Een ander kenmerk van zoogdieren is beharing van de huid. Volwassen orka’s hebben echter geen haren, maar orka’s worden wel geboren met snorharen (zie foto), die ze kort na de geboorte verliezen. Bij volwassen dieren zijn soms nog stipjes op de huid te zien op de plaats waar de snorharen zaten. Zoogdieren kan je weer verder onderverdelen. Zo heb je de walvisachtige (Cetacea) die bestaan uit tandwalvissen (Odontoceti) en baleinwalvissen (Mysticeti). Een orka heeft tanden en is dus een tandwalvis. Dolfijnen (Delphinidae) behoren tot de tandwalvissen. Er zijn meer dan 30 verschillende soorten dolfijnen en de orka is hier de grootste soort van.

Vroeger dacht men dat walvissen vissen waren, die ademden met kieuwen. De bekende natuuronderzoeker Carolus Linnaeus bracht hier verandering in. Hij plaatste als eerste de walvissen onder bij de zoogdieren in plaats van bij de vissen. Alle dieren over de hele wereld worden ingedeeld volgens een speciaal systeem, de taxonomische indeling, bedacht door Linnaeus. Elk dier krijgt twee wetenschappelijke namen, een genusnaam en geslachtsnaam. De orka werd in 1758 voor het eerst door Linnaeus beschreven en ingedeeld. Hij gaf de orka twee wetenschappelijk namen: Delphinus orca, wat 'demon dolfijn' betekent. Deze naam Delphinus orca werd later veranderd in Orcinus Orca. Ook de Engelse naam 'killer whale' komt niet zo vriendelijke over. Deze naam komt van 'whale killer', de doder van walvissen. Voor mensen zijn orka's minder gevaarlijk. Er bestaan weinig beschrijvingen van incidenten waarbij orka's mensen hebben aangevallen in de natuur.

Indeling in ecotypes

Orka’s worden tegenwoordig verder onderverdeeld in ‘ondersoorten’, soms ook wel ecotypes genoemd. Het verschil tussen orka’s is het duidelijkst te zien bij Vancouver Island en Antarctica. Op beide locaties leven meerdere typen orka’s in dezelfde wateren die zowel qua uiterlijk als gedrag van elkaar verschillen. Er lijkt geen interactie tussen de verschillende typen orka’s te zijn. Uit DNA onderzoek blijkt zelfs dat er al duizenden jaren geen voortplanting heeft plaatsgevonden tussen de residents en transients bij Vancouver Island. Sommige wetenschappers denken zelfs dat de orka niet meer als één diersoort moet worden beschreven, maar als meerdere. Meer informatie over de verschillende typen orka’s is te vinden bij het menu ‘In het wild’, waar de orka's per werelddeel worden beschreven.

Westkust Noord-Amerika:
- Residents
- Transients / Bigg's orka's
- Offshores

Europa:
- Type 1
   * A - Haring
   * B - Makreel
   * C - Tonijn
- Type 2

Antarctica:
- Type A
- Type B (groot)
- Type B (klein)
- Type C
- Type D

Evolutie

Alle soorten walvisachtigen, dus ook orka’s, stammen af van landzoogdieren. De voorouders waren evenhoevige die langzaam evolueerden tot een in het water levend zoogdier. De botten in de voorvinnen van walvisachtigen komen nog steeds overeen met de botten die landzoogdieren in hun voorpoten hebben en mensen in hun handen. Orka’s hebben geen 'achtervinnen' op de plaats waar andere zoogdieren achterpoten hebben. Toch hebben ze op deze plek een paar zeer gereduceerde botjes die vroeger bij voorouders het bekken en de achterpoten zijn geweest.

© www.orca-ocean.nl