Antarctica

Ecotypes in de wateren rond Antarctica

Bij Antarctica worden de orka’s verdeeld in type A, B (groot en klein), C en D. Deze orka’s verschillen op meerdere punten, zoals voedselkeuze en uiterlijke kenmerken. Opvallend bij sommige orka’s is een duidelijk zichtbare dorsale cape. Vanuit de onderste punt van het zadel loopt er dan een lijn tot boven de oogvlekken. De zwart/grijze kleur onder deze lijn is lichter dan boven de lijn. 

Whale watchen bij Antarctica: 

Er zijn geen speciale reizen naar Antarctica om orka’s te zien, maar tijdens algemene reizen die door diverse organisaties worden aangeboden worden soms orka’s gezien.


Type A 

Dit type orka is relatief groot en net als orka’s op het noordelijk halfrond zijn ze zwart-wit van kleur. Bij dit type zijn de oogvlekken normaal van grootte en lopen horizontaal. Ze hebben geen dorsale cape. Dit type leeft rondom heel Antarctica, uit de kust en in ijsvrij water. Dit type jaagt voornamelijk op (dwerg)vinvissen, maar er is ook een waarneming geweest van het eten van een zeeolifant. 


Type B 

De oogvlekken van type B zijn tweemaal zo groot als bij type A en zijn parallel georiënteerd met de lichaams-as. Ook hebben ze een dorsale cape. Vaak zijn de witte delen wat het lichaam wat gelig van kleur door diatomeeën op de huid. Dit type leeft dichter bij de kust, bij pakijs. Uit een onderzoek waarbij enkele type B orka's waren gezenderd, bleek dat de orka's een korte reis maakten naar warmere wateren bij Brazilië. Dit doen ze waarschijnlijk om de diatomeeën van hun huid kwijt te raken. Ander onderzoek toont aan dat er twee vormen van type B orka's zijn.

- 'Pack ice killer whale' 

Dit is de grootste van de twee type B orka’s. Ze jagen samen in groepen en maken golven om weddellzeehonden van ijsschotsen af te krijgen. Dit doen ze door met een aantal dieren op een rij met snelheid richting de ijsschots te zwemmen. Hierdoor wordt een golf veroorzaakt die over de ijsschots spoelt. Als de golf groot genoeg is spoelt de zeehond van de ijsschots af en kunnen de orka’s hem pakken.  

 - 'Gerlache killer whale'

Daarnaast is er een kleiner type B orka die in grotere groepen leeft en waarvan alleen geobserveerd is dat zij pinguïns eten. Deze kleinere vorm heeft de naam 'Gerlache killer whale' gekregen, omdat ze regelmatig in de Gerlache Strait bij westelijk Antarctisch Peninsula worden gezien. Er zijn al honderden orka's van dit type in dit gebied geïdentificeerd.


Type C 

Dit type heeft zeer kenmerkende smalle, schuin lopende oogvlekken, heeft net als type B een dorsale cape en de witte lichaamsdelen kunnen wat gelig van kleur zijn. Ze leven vooral in kustwater tussen het pakijs en worden vooral bij de Ross Zee gezien, vandaar de bijnaam 'Ross Sea killer whale'. Van dit type orka zijn ook waarnemingen geweest bij Australië en Nieuw Zeeland. Ze voeden zich met vis, waaronder de Antarctische ijsvis (Dissostichus mawsoni). Dit type orka is kleiner dan de andere Antarctische orka's. Vrouwtjes zijn tussen de 5 en 5,5 meter lang, mannetjes zo'n 5,5 tot 6 meter. 


Type D

Dit type heeft de bijnaam 'Subantarctic killer whale'. Ze hebben zeer kleine oogvlekken en een boller voorhoofd dan de andere type orka's. Ze hebben geen dorsale cape. Opvallend is de naar achter gebogen rugvin die een puntige top heeft. Er is nog niet veel bekend over het voedsel dat dit type eet. Waarschijnlijk eten ze vis, omdat ze rond vissersboten bij de Crozet Eilanden zijn waargenomen. In 1955 strandde een groep van zeventien dieren van dit type in Nieuw Zeeland.


Crozeteilanden 

In de zuidelijke Indische Oceaan liggen de Crozeteilanden. Studies naar de orka’s rond deze eilanden begonnen al jaren geleden. Eerst was dat vanaf land, maar later ook vanaf vissersboten. Momenteel wordt de populatie bij de Crozeteilanden op 100 individuen geschat.
In dit gebied eten de orka’s onder andere pinguïns, die ze vlak bij de kust vangen. Ook eten ze andere dieren, zoals vis, zeehonden en andere walvisachtigen. Sommige groepen hebben geleerd om vissen van de lijn van vissers te halen. Dit zorgt voor competitie met vissers en heeft in het verleden waarschijnlijk geleid tot het doden van orka’s door vissers. In de periodes dat er veel illegaal gevist werd rond de eilanden was er namelijk een duidelijke afname van het aantal orka’s.
Bij de Crozeteilanden zijn ook de bovengenoemde type D orka’s waargenomen. Deze orka’s hebben geen contact met de andere orka’s rond de Crozeteilanden en zijn ook nooit dicht bij de kust gezien.


Marion Eiland

In de zuidelijke Indische Oceaan ligt ook Marion Eiland, een klein eilandje tussen Zuid-Afrika en Antarctica in. Het ligt ten westen van de Corzeteilanden. Orka’s worden hier vaak in kleine groepjes dicht bij de kust gezien. In een studie van april 2006 tot april 2007 werden 21 individuen geïdentificeerd. De orka’s worden gedurende het hele jaar gezien, maar er is wel een piek tussen oktober en december. Dat is namelijk het voortplantingsseizoen van de zeeolifanten en pinguïns.
De relatie tussen de orka’s bij Marion Eiland en de orka’s bij Antarctica is nog onbekend. Wel is met behulp van foto-identificatie aangetoond dat orka’s tussen Marion Eiland en de Crozeteilanden reizen.

Onderzoek:

Marion Island killer whales: www.marionkillerwhales.com